KONTROLA PRZESTRZEGANIA MIEDZYNARODOWEGO PRAWA HUMANITARNEGO W ORZECZNICTWIE MIĘDZYNARODOWYCH TRYBUNAŁÓW KARNYCH AD HOC

Opis książki

W rozprawie zaprezentowano najważniejsze i najbardziej reprezentatywne orzeczenia międzynarodowych trybunałów karnych ad hoc - Międzynarodowego Trybunału Karnego ds. Zbrodni w byłej Jugosławii (MTKJ) i Międzynarodowego Trybunału Karnego ds. Zbrodni w Rwandzie (MTKR) w przedmiocie zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości i ludobójstwa. Pod pojęciem międzynarodowych trybunałów karnych ad hoc należy rozumieć trybunały, które zostały powołane do życia mocą rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ (RB ONZ) do osądzenia sprawców zbrodni międzynarodowych w kontekście konkretnego konfliktu zbrojnego oraz w charakterze tymczasowym, co oznacza, że w pewnym momencie trybunały te zakończą swoją działalność. Natomiast orzecznictwo trybunałów mieszanych (z elementem międzynarodowym), tj. Specjalnego Trybunału ds. Sierra Leone, Specjalnych Składów Sądzących Poważne Zbrodnie w Timorze Wschodnim i Nadzwyczajnych Izb Karnych w Kambodży zostanie powołane jedynie jako uzupełnienie orzecznictwa MTKJ i MTKR oraz dla poparcia - kiedy to konieczne - wniosków zawartych w orzeczeniach tych Trybunałów. Należy zaznaczyć, że w niniejszej rozprawie pominięte zostaną orzeczenia Izb Apelacyjnych, jeśli nie wnosiły nowej jakości do orzeczeń Izb Orzekających. Podobnie, co do zasady pominięte zostaną orzeczenia, w których sprawca przyznał się do winy. W rozprawie nie uwzględniono rozważań Trybunałów z zakresu międzynarodowego prawa karnego, tj. zagadnień indywidualnej odpowiedzialności karnej, zasad orzekania, okoliczności łagodzących oraz obciążających, zagadnienia winy oskarżonego i orzeczonej kary. Międzynarodowe prawo karne jest stosunkowo młodą dziedziną prawa, której geneza wiąże się z procesami w Norymberdze i Tokio po II wojnie światowej5. W kontekście wzajemnych relacji między międzynarodowym prawem humanitarnym a międzynarodowym prawem karnym były przewodniczący MTKJ i niekwestionowany autorytet w dziedzinie prawa humanitarnego, A. Cassese, wyraźnie wyróżnia te dwie gałęzie prawa i stwierdza, że MTKJ wyjaśnił wiele terminów z zakresu prawa humanitarnego, jak i sprecyzował pojęcia z zakresu prawa karnego6. Takie zagadnienia, jak zasada nullum crimen sine legę, kwestia udziału w popełnieniu zbrodni (np. pomocnictwo, podżeganie), w tym nowa koncepcja stworzona przez Trybunał jugosłowiański tzw. joint criminal enterprise (wspólne przedsięwzięcie kryminalne), odpowiedzialność przełożonych, kwestia wielokrotnych zbrodni i koncepcja kumulatywnego skazania nie mieszczą się w zakresie niniejszej rozprawy jako zagadnienia z zakresu międzynarodowego prawa karnego i nie zostaną w niej uwzględnione

Słowa kluczowe:
Agnieszka Szpak

Spis treści